معنای تحتاللفظی واژهی «نِفار»، خانهی تابستانی است. در مزارع شمال ایران، استراحتگاههای سادهی چوبی رایجاند که کشاورزان در فصل تابستان و در ساعات کار برای رفع خستگی و صرف ناهار از آنها استفاده میکنند. این فضاها همچنین در هنگام غروب یا شب، پناهگاهی امن در برابر خطر حملهی حیوانات وحشی فراهم میکنند.
هنگامی که طراحی یک اقامتگاه موقت در زمینی کوچک در یکی از شهرهای توریستی شمال کشور در دفتر ما مطرح شد، تلاش کردیم خوانشی معاصر از این مفهوم ارائه دهیم. از آنجا که انتظار میرفت پروژه در بیشتر ایام سال خالی بماند و تنها در فصل تابستان برای اقامت و تفریح کارکنان دفتر مورد استفاده قرار گیرد ــ با توجه به اینکه در این پروژه همزمان نقش طراح و کارفرما را بر عهده داشتیم ــ مسئلهی اصلی، پاسخگویی به استفادهی جمعی از فضایی محدود و امکان حضور همزمان کارکنان و خانوادههایشان در تعطیلات بود. پروژه علاوه بر سازگاری با اقلیم، میبایست امکان بهرهبرداری مشترک و عملکردی از فضایی محدود را برای چند خانوار بهطور همزمان فراهم میکرد.
ایدهی طراحی، با درنظرگرفتن صرفهی اقتصادی، بهرهگیری از ظرفیتهای طبیعی منطقه و سناریوهای گوناگون شب و روز، به شکلگیری اقامتگاهی دوطبقه انجامید که بر فراز یک فضای پیلوت قرار گرفته، با جهت وزش باد طبیعی همراستا است و چشماندازی به دریا دارد. پلانها از یک آرایش مدولار چهاربخشی تشکیل شدهاند و یک هستهی خدماتی مرکزی شامل دسترسی عمودی و آشپزخانه را در بر میگیرند؛ سرویس بهداشتی نیز در گوشهی شمالغربی قرار گرفته است. جداکنندههای سبک و منحنیشکل آلومینیومی، با تیغههایی پوشیده از شاخههای گیاهان بومی، وظیفهی تفکیک فضاها را بر عهده دارند. این جداکنندهها بهصورت خطی و بهوسیلهی کاربران حرکت میکنند و همزمان فرم، فضا و تناسبات داخلی اقامتگاه را تغییر میدهند؛ در نتیجه، امکان شکلگیری سناریوهای عملکردی متنوعتری فراهم میشود.
در طول روز، با حرکتدادن پنلهای متحرک به سمت دیوار بالکن، دید به سوی دریا گشوده میشود و امکان کنترل جریان هوا، تهویهی طبیعی و دستیابی به دمای مطلوب فضای داخلی متناسب با اقلیم مرطوب منطقه فراهم میآید. همچنین فضای یکپارچه برای استفادهی جمعی و فعالیتهای گروهی گوناگون، مانند گفتوگو، بازی و صرف غذا، مناسب میشود. در شب، با حرکتدادن پنلها در جهت عکس، فضاهای مستقل برای هر خانوار شکل میگیرند و در عین حال از ورود حشرات و جانوران موذی جلوگیری میشود.
نِفار دوگانگیای مبتنی بر زمان است. در طول روز، با بازبودن جداکنندهها، فضایی باز و رو به بیرون شکل میگیرد که دارای چشماندازهای گسترده و عرصههای عمومی بزرگتری است. در مقابل، هنگام شب، فضا بستهتر و درونگراتر میشود و محیطهایی کوچکتر، صمیمیتر و مستقلتر پدید میآیند.
به بیان دیگر، در این طراحی مفهوم متعارف اتاق خواب، که معمولاً دارای مرزهای مشخص و عملکردی واحد است، به چالش کشیده میشود و از تعریف رایج خود فاصله میگیرد. فضای استراحت و خواب بر بستری انعطافپذیر شکل میگیرد که با نیازهای عملکردی مختلف سازگار میشود و متناسب با نیاز کاربران، در طول شبانهروز ماهیت خود را تغییر میدهد.
گالری
لطفاً صبر کنید…
