دفتر مرکزی علی‌بابا

نوع: طراحی داخلی وضعیت: تکمیل‌شده مقیاس: متوسط سال: 2018 موقعیت: Tehran, Iran مساحت: 4000 Sqm

تیم طراحی: تغییر روند طرح، بنا، منظر، شهر، علیرضا تغابنی، محمد کاهیدی، مهران معتمدی تیم گرافیک: تغییر روند طرح، بنا، منظر، شهر، عسل کرمی، امین زرگر، سروناز رضایی، شادی بی‌طرف تاسیسات مکانیکی: گروه آزمایش تاسیسات الکتریکی: گروه آزمایش طراحی سازه: افشین مسعودی اجرا: تغییر روند طرح، بنا، منظر، شهر تصویربرداری: پرهام تقی‌اف، هامون مقدم، مجید جهانگیری، ترانه افتخاری ماکت: علی ملکی طراحی منظر: محسن مقیدی
← بازگشت به پروژه‌ها
دفتر مرکزی علی‌بابا

سایتی متشکل از ۱۰ سوله‌ی صنعتی، با تغییر کاربری به «کارخانه‌ی نوآوری تهران» تبدیل شده است. این مجموعه به‌عنوان فضایی درون‌شهری در نظر گرفته شده که میزبان شرکت‌های نوپایی است که موفقیت خود را در زیست‌بوم نوآوری ایران به اثبات رسانده‌اند.

بازبرنامه‌ریزی پروژه در دو مقیاس متفاوت اما به‌هم‌پیوسته انجام شده است:

در مقیاس شهری، یک سایت صنعتی متروک به زیرساختی تبدیل می‌شود که از شکل‌های تازه‌ی کارآفرینی در شهر تهران پشتیبانی می‌کند. آژانس مسافرتی آنلاین علی‌بابا یکی از شرکت‌های مستقر در این مجموعه است که دو سوله از مجموع ۱۰ سوله‌ی صنعتی سایت را در اختیار دارد.

در مقیاس معماری، پروژه‌ی تبدیل این دو سوله‌ی مجاور به فضای اداری باز برای آژانس مسافرتی آنلاین علی‌بابا، به بازنگری در یک سیستم سازه‌ای عمومی می‌پردازد؛ سازه‌ای فولادی، مدولار و پیش‌ساخته با سقف شیب‌دار که قرار است به یک تیپولوژی معماری منحصربه‌فرد و متناسب با شیوه‌های معاصر کار تبدیل شود. سوله‌های شماره‌ی ۹ و ۱۰ در انتهای ردیف خطی ۱۰ سوله‌ی کارخانه‌ی نوآوری تهران قرار گرفته‌اند. سیستم سازه‌ای عمومی این دو فضای صنعتی، با افزودن مجموعه‌ای از شفت‌های نور و حیاط‌های داخلی بازنگری و اصلاح شده است. ورود این حیاط‌ها، حضور فراگیر و مسلط سازه را به چالش می‌کشد، کیفیت‌های فضایی تازه‌ای ایجاد می‌کند و امکان بهره‌گیری از نور و تهویه‌ی طبیعی را فراهم می‌آورد.

همه‌گیری کووید-۱۹، معماری را به‌عنوان یک رشته و به معنای گسترده‌ی آن، ناگزیر کرده و همچنان ناگزیر خواهد کرد که در درک و شیوه‌های تولید فضاهایی که توسط گروه‌های متنوعی از مردم به‌صورت مشترک استفاده می‌شوند، تجدیدنظر کند. محیط‌های کاری از جمله الگوهای معماری‌ای هستند که باید دوباره مورد بازبینی قرار گیرند. در مواردی که الگوی «جعبه‌ی بزرگ» تیپ غالب برای استقرار عملکردهای سازمانی است، تبدیل آن به فضایی متخلخل با ارتباطات گسترده با محیط بیرون، می‌تواند تهویه و دسترسی به فضای باز را در این سازه‌های عمیق به حداکثر برساند.

تبدیل سوله‌های ۹ و ۱۰ کارخانه‌ی نوآوری تهران، ظرفیت معماری را در ایجاد تنوع فضایی، با وجود محدودیت‌های سیستم‌های سازه‌ای عمومی، به نمایش می‌گذارد.

انتخاب اصطلاح «تقریباً» از بررسی تیپولوژیک حیاط‌های داخلی الهام گرفته شده است. هریک از این حیاط‌ها از یک ژنوم فرمی پایه بهره می‌برند که باعث می‌شود در کنار یکدیگر، اعضای یک خانواده‌ی فرمی واحد خوانده شوند. در عین حال، هرکدام متناسب با شرایط فضایی و عملکردی موضعی خود، اندکی تغییر یافته‌اند. پیکربندی فرمی این حیاط‌ها هم‌زمان غریب و آشناست و به همین دلیل ماهیتی دوگانه و ترکیبی پیدا می‌کند. آن‌ها «تقریباً» جدیدند، اما در عین حال نشانه‌هایی از آشنایی را نیز با خود دارند. عدم‌قطعیت فضایی شفت‌های نور در تقابل با هندسه‌ی قطعی، تغییرناپذیر و کلیشه‌ای سوله‌ی صنعتی قرار می‌گیرد و بستری برای شکل‌گیری جغرافیاهای فضایی متنوع فراهم می‌کند.

رابطه‌ی شکل و زمینه نیز در این پروژه قابل توجه است. در زیر سازه‌ی سوله، با سطحی هم‌تراز روبه‌رو هستیم. بخش‌هایی از این سطح به عرصه‌هایی فرورفته تبدیل شده‌اند تا با توجه به اضافه‌شدن یک طبقه‌ی نیم‌طبقه، فضاهای کاری با ارتفاع مناسب را در خود جای دهند.