در ایران، به دلایل اقتصادی و اجتماعی، بخشی از معماری مسکونی که در آن ساختمانها بهعنوان داراییهای سرمایهای ساخته و فروخته میشوند، با مسائلی روبهرو است. از یک سو، این مسائل از خود پروژه ناشی میشوند؛ پروژهای که تحت فشار بازار سرمایه برای دستیابی به حداکثر سطح قابل استفاده، میکوشد تمام فضاها و ظرفیتهای فضایی خود را به کار گیرد. از سوی دیگر، ساختمان برای ایجاد تمایز با نمونههای دیگر، حتی اگر این تمایز صرفاً ظاهری باشد، به پوشاندهشدن و در نهایت تزئینیشدن گرایش پیدا میکند.
این پوشش تزئینی، که یکی از نمودهای آشکار «کیچ» یا هنر بازاری و کممایه است، بر ساختوساز در تهران و بهتبع آن در دیگر شهرها تأثیر گذاشته است. یکی از پیامدهای این تورم درونی و ظاهر پرزرقوبرق، تفاوت آشکار میان نمای اصلی و سایر نماهای جانبی ساختمانهاست. از یک سو، این تفاوت نوعی بدشکلی در ساختمان ایجاد میکند که سیمای شهری را به مجموعهای از بناهای نیمهبرهنه و نیمهآراسته شبیه میسازد. از سوی دیگر، جدایی کامل و تمایز شدید میان فضای داخلی و نما، به فقدان انسجام فضایی در پروژه منجر میشود.
پروژه گراندو، یا ساختمان مسکونی سعدآباد، میکوشد راهکاری جایگزین برای این میل بازار به مصرف کیچ، دوبعدیکردن ساختمانها و ایجاد تعارض میان نمای اصلی و سایر نماها ارائه دهد. در دیاگرام پلانیمتریک پروژه، دو فضای خالی اصلی در نماها اهمیت ویژهای دارند: نخست، فضای خالی موجود در نمای اصلی که درختی واقع در مرز میان کوچه و ساختمان را در بر میگیرد؛ و دوم، فضای خالی حیاط جانبی.
این رویکرد، زیباییشناسیای را مطرح میکند که بر پیوستگی میان درون و بیرون پروژه استوار است؛ پیوستگیای که از امتداد دیوارهای داخلی تا نمای اصلی شکل میگیرد. این امتداد نهتنها نوعی کیفیت مجسمهوار معاصر را بر پایه عناصر معماری مدرن، همچون سطح، خط و برش میان آنها، پدید میآورد و فضای داخلی پروژه را با بیرون آن منسجم میسازد، بلکه میتواند جایگزینی برای کیچ نئوکلاسیکی باشد که سراسر کوچه را فرا گرفته است.
گالری
لطفاً صبر کنید…
